17e zondag door het jaar

Genesis 18,20-32; Lucas 11,1-13

Nadat Jezus de leerlingen heeft onderricht hoe te bidden, geeft hij een toelichting. En hij doet dat door te vertellen hoe de ene vriend midden in de nacht bij de andere aanklopt omdat ze midden in de nacht om brood verlegen zitten.
In zijn toelichting spoort Jezus ons aan om te vragen: vraagt en u zal gegeven worden, klopt en u zal worden opengedaan, zo drukt hij ons op het hart. Het is goed om hier eens bij stil te blijven staan. Anders blijft de uitspraak vraagt en u zal gegeven worden en klopt en u zal worden opgengedaan, wel erg verheven klinken. En hoe moet je je dat verhevene dan voorstellen.. ver weg misschien, of in de toekomst of heel lang geleden of in een andere dimensie? Maar Jezus heeft het niet over ver weg of heel lang geleden, of een andere dimensie. Nee, hij maakt het levensecht. Alsof er bij u of bij mij ’s nachts wordt aangeklopt, en ons bij nacht en ontij wordt gevraagd de deur open te doen voor bezoek. Dan zeggen we: wat is er zo dringend, laat me met rust, morgen komt er weer een dag. Maar dan zijn die onaangekondigde bezoekers zo brutaal om niet weg te gaan, in tegendeel, ze hebben een heel verhaal waarom het niet tot morgen kan wachten. Het moet nu. 

We hebben het allemaal wel eens aan den lijve meegemaakt, iemand die nogal onbescheiden blijft aandringen. Daar ben je dan dan geërgerd over, maar je gaat toch overstag, inwendig mopperend misschien. Je zou het zelf namelijk niet in je hoofd halen om iemand zo in verlegen-heid te brengen, maar je geeft toe want je wilt geen botterik zijn. Ach wat maakt het ook uit op de eeuwigheid..denk je bij jezelf.

In Jezus lering over hoe we moeten bidden horen we de uitnodiging om te vragen, om aan te dringen en te blijven aankloppen. En lieve mensen, blijven aandringen dat is precies wat Abraham doet als hij onwille van slechts een paar rechtvaardigen in de steden Sodom en Gomorra, bij zijn Heer en bondgenoot pleit voor het behoud van die steden. Voor die paar rechtvaardigen temidden van alle onrecht blijft Abraham aandringen. 
Mensen, psalm 138 geeft in een paar zinnen de kern aan waar het om gaat bij dat vragen en dat aankloppen. Ik geef u die zinnen nog eens. We hoorden ze straks zingen: 

De Heer is de verhevene die let op de geringe 

En ook: 

U wil ik prijzen, Heer, uit heel mijn hart,
omdat Gij naar mijn bidden hebt geluisterd.
Verhoor mij elke dag dat ik U aanroep,
dan geeft Ge mij weer nieuwe kracht.

Jezus nodigt ons uit om te bidden zoals de psalmist en aan te dringen zoals Abraham. We hebben het weer eens gehoord vandaag hoe hij blijft aandringen om allen te sparen terwille van slechts 10 rechtvaardigen. Weet u nog? Ik ben slechts stof Heer, zegt hij. Nadat de Schepper aan Abraham zijn vriend heeft toevertrouwd wat hij van plan is met de steden Sodom en Gomorra, krijgt hij van deze slimme mens van kwetsbaar vlees en bloed, een ethische vraag voorgelegd: Wat vindt u er nou van als schepper en de rechter van de hele wereld, is het rechtvaardig om de goeden onder de kwaden te laten lijden?
Bijzonder eigenlijk, de Verhevene, de Schepper en rechter van hemel en aarde heeft sporen van zijn rechtvaardigheid in Abraham ingeschapen, en krijgt een koekje van eigen deeg. Want Abrahams rechtvaardigheidsgevoel komt tot spreken. En op Abrahams vraag of de goeden onder de kwaden moeten lijden, kan je natuurlijk geen ja zeggen. Abraham schrikt zo van wat zijn Heer hem toevertrouwt, dat hij gewoon begint te onderhandelen. Hij begint bij slechts 50 rechtvaardigen. Maar Abraham houdt niet op bij die 50. Maar stel nou dat er aan die 50 rechtvaardigen eens 5 ontbreken..oppert hij.
En zes keer waagt Abraham het om aan te dringen, tot hij is aangekomen bij een getal van slechts 10 rechtvaardigen. Abraham vertrouwt. De Ene is voor hem geen leeg loket, maar degene aan wie hij rechtstreeks vragen stelt. Met verschuldigde eerbied maakt Abraham zich sterk voor de schrijnende gevallen.

Lieve mensen, dat pleidooi met al die vragen van Abraham, dat is een vertrouwend gebed in een relatie van vertrouwelijkheid. Net zo vol vertrouwen en vertrouwelijk als het gebed dat Jezus aan de leerlingen leerde. En dat wij kennen als het Onze Vader.
Laten we daarom zo leven alsof God ons vertrouwen waard is, laten we leven, bidden en handelen als Abraham, op uitnodiging en in navolging van Jezus, de levende. Dat het zo mag zijn.

25 juli 2010, Mies Singendonk OP

zie voor  vroegere preken elders