Prediking
Dominicus
Op doorreis door Zuid-Frankrijk in 1204 maakte Dominicus kennis met de bewegingen van Albigenzen en Katharen, die gemakkelijk terrein wonnen in die streken. Dominicus ontdekte dat een van de oorzaken van hun succes was de gebrekkige kennis en prediking van de toenmalige geestelijkheid en gevolglijk was er ook nauwelijks enige geloofskennis bij het volk. Als hij dan ook enige jaren later zijn Orde stichtte deed hij dat met geen ander doel dan om de prediking te behartigen, gefundeerd op degelijke studie van de Schrift en de theologie. De Orde kreeg ook de naam van “Orde der Predikers”. Omwille van de studie en prediking werden de eerste vestigingen van de Orde gevonden in de grote Universiteitssteden van die dagen.
Veritas
Het devies van de Orde is Veritas, waarheid, echtheid, waarachtigheid. Daarmee wil niet gezegd zijn dat de Orde de waarheid in pacht heeft maar dat het in de prediking erom gaat de waarheid van het evangelie te dienen, steeds op zoek te zijn naar echtheid, en waarachtig in het leven te willen staan als een oprecht getuigenis voor wat men verkondigt. Dit houdt ook in zowel kritisch als open te staan tegenover dat wat er leeft en omgaat in kerk en samenleving, gevoelig te zijn voor de waarden in allerlei nieuwe ontwikkelingen. De waarheid is geen vast pakket, dat slechts doorgegeven moet worden maar een ontluikend gebeuren, verrassend en altijd nieuw.
Contemplata et comtemplari aliis tradere
Ofwel: beschouwen en het beschouwde doorgeven aan anderen. Een ander veel geciteerde woord onder Dominicanen. Beschouwen wil zeggen zelf als het ware doortrokken raken van de Evangelische boodschap. Gods woord smaken, proeven, tot je nemen en dan wat je aan inzicht gewonnen hebt doorgeven aan anderen, opdat ook zij geraakt kunnen worden door het verhaal van God met de mensen. Een oud verhaal en toch telkens weer eigentijds te verstaan, inspirerend voor iedere generatie, een boodschap van bevrijding en hoop voor ieder mens en volk.
overpeinzing
Op 21 januari 1217 werd in de eerder door paus Innocentius III goedgekeurde bul op aandringen van Dominicus de term ‘broeders, die preken’ (praedicatores) toegevoegd met goedkeuring van paus Honorius III. Daarbij mag men niet vergeten dat in de Middeleeuwen de term ‘Ordo Praedicatorum’, de orde der predikers, een equivalent van de ‘Ordo Episcoporum’, het episcopaat, de bisschoppen, die als bisschop de evangelische prediking als belangrijkste taak hadden. Alle anderen, priesters en leken, mochten slechts prediken krachtens een machtiging van de bisschop.
(E. Schillebeeckx, Dominicaanse Spiritualiteit, pg 3)
preekstoel
koorgebed