Liturgie
‘Jaargetijden’ 25 Schriftliederen voor de kerst- en paaskring
tekst: Henk Jongerius
muziek: Jan Raas
Inleiding Henk Jongerius
De bundel ‘Jaargetijden’ bevat 25
schriftliederen die betrekking hebben op de
‘gekleurde’ liturgische tijden: advent en
kersttijd, veertigdagentijd en paastijd, Hemelvaart en Pinksteren. Het
zijn schriftliederen, een verwoording en verklanking van de
evangeliegedeelten die in genoemde tijden door het jaar gelezen,
gehoord en beantwoord worden. Zij willen ons de schriftwoorden
‘in herinnering’ brengen in een liturgie die het
handelen van God aan ons mensen ‘gedenkt’.
Omdat de liturgie een cyclus van drie jaren kent, heb ik alle drie de
evangelieteksten van een zondag verwoord in één
lied dat derhalve gezongen kan worden in zowel het A-, het B- als het
C-jaar.
De meest ideale plaats voor deze liederen is na de verkondiging, omdat
dan de herinnering aan het gelezen bijbelgedeelte nog eens wordt
opgeroepen. Ze hebben dus het karakter van een
‘geloofslied’ en zouden de plaats kunnen innemen
van de geloofsbelijdenis. Waar het gebruikelijk is om na de preek de
officiële geloofsbelijdenis te zeggen, kunnen ze ook heel goed
als slotlied van de viering gezongen worden.
Mogen deze liederen voor velen een voertuig zijn om binnen te gaan in
de omgang van God met ons mensen en ons vertrouwen voeden in de
Eeuwige, van wie geschreven staat ‘Ik zal er zijn voor
u’.
Inleiding Jan Raas
Bij het componeren van de melodieën van
‘Jaargetijden’ ben ik uitgegaan van
Jongerius’ teksten, zowel naar de inhoud als naar de vorm, de
woordaccenten en het zinsverband. Ik heb geprobeerd de voor het oog
kortregelige gedichten in een zinvolle samenhang te laten klinken.
Daarmee is ook de sleutel gegeven voor de uitvoering: door de tekst
naar zijn vorm èn zijn inhoud te beleven krijgt de muziek
haar natuurlijke zeggingskracht.
Alle liederen van ‘Jaargetijden’ zijn voorzien van
een zetting voor gemengd koor, in overeenstemming met de
orgelbegeleiding. Het is van belang om ook bij eenstemmige uitvoering
deze begeleiding te gebruiken: de harmonieën zijn
méér dan louter ondersteuning en dragen wezenlijk
bij aan de melodische expressie. De melodieën hebben overigens
voldoende eigen gezicht om, bijvoorbeeld ter afwisseling, ook zonder
begeleiding gezongen te kunnen worden.
Na de 25 liederen zijn twee vijfstemmige zettingen van het alleluia
opgenomen om deze tekst extra glans te verlenen. Ook heb ik twee
alternatieve koorzettingen gemaakt voor de wisselcoupletten van het
Epifanie-lied ‘Om uw naam te openbaren’.
De cd-opname bevat een tiental zelfstandige orgelstukken, gebaseerd op
het melodisch materiaal van de bijbehorende liederen. Voor de
geïnteresseerde organist zijn ze verkrijgbaar bij de
componist.
Jan Raas
Huissen/Driebergen, 7 december 2011
Leerhuis Liturgie
Henk Jongerius heeft opdeze site een leerhuis liturgie gegeven. Hij gaat daarin in op verschillende aspecten van de vieringen. De inhoud is als volgt:
inhoud
deel 1:
Liturgie: tijdsverspilling?
deel 2:
Het woord vieren
deel 5: Openingsritus
deel 6: Naar de viering toe
deel 7: Heel-makende liturgie
deel 8: De dienst van het woord
overweging
n.a.v. Lucas 12,45-59
Jezus staat hier in een lange traditie.
Vóór hem hebben de oude profeten steeds weer een
beroep gedaan op de leiders van het volk: zien jullie het dan niet?
Jullie beleid, de beslissingen die jullie nemen, brengen de ondergang
van jullie maatschappij, van staat en religie dichterbij. Gezien jullie
beslissingen, kan de toekomst alleen maar negatief zijn. Je bevindt je
aan het begin van een proces dat je tot de ondergang brengt. Je bent er
de oorzaak van en je zult de zure vruchten ervan oogsten.
Je kijkt naar de lucht en je ziet wat het weer zal zijn de rest van de
dag of van de dag van morgen. Zie je dan niet dat de vergiftiging van
het milieu je zult beroven van de mogelijkheid op deze planeet te
leven. Zie je niet dat de huidige verdeling in soms extreem rijk en
extreem arm en hongerig wel tot een wereldbrand, oorlogen en rampen
moet leiden? Zie je niet dat de verwaarlozing van zee en rivier
overstromingen oplevert en leeg geviste oceanen en meren?
God is geen God die vooral straft. We straffen onszelf, onze fout is ook onze straf, boontje komt om zijn loontje. God is met de mens, God laat de mens vrij om te kiezen. Want God is liefde en in de liefde is geen dwang. We hebben voor een goed deel ons leven en onze wereld in handen. Hebben we een hand die als een klauw probeert te grijpen wat er te grijpen valt of hebben we een hand die open gaat om te geven en om te ontvangen? Eucharistie vieren, delen en breken van brood en wijn, is mede bedoeld als een leerschool, waarin wij leren ontvangen en te geven. Waar wij onze tegenstanders vragen vrienden te worden. Eucharistie vieren wil zeggen dat we geloven dat er ook morgen een door God geschonken dag is. En daarom zingen we elke avond het lied van Maria: de rijken gaan heen met lege handen. Wie hongerig zijn, overlaadt hij met gaven. God overlaadt de hongergen met zijn gaven.
André
Lascaris 22-10-2010
altaartafel
Altaarmissaal
Het H. Hartbeeld in de kapel
Kloostergang